مهدی سهیلی

نشد شب که چشمم به فردا نبود
چه فردای دوری که پیدا نبود

ندیدم شبی را که جانم نسوخت
دمی خاطر من شکیبا نبود

چه شبهای تاریک چشمم نخفت
که ناهید مرد و ثریا نبود

کدامین شب از عشق بر من گذشت
که گرینده چشمم و دریا نبود

کدامین شب آمد که با یاد او
لبانم به ذکر خدایا نبود

دل خود سپردم به دیوانه یی
که در لفظ او نور معنا نبود

همی گفت فردا براید به کام
ز مکرش مرا صبح فردا نبود

ندانستم آن دیوخوی پلید
به عهدی که می بست پایا نبود

بسی گفته بودند کو بی وفاست
مرا این گفته بر من گوارا نبود

ز خوشباوری ها مرا در خیال
چو او نازنینی به دنیا نبود

عیان شد که آن پست پیمان شکن
به فطرت چو دیدار زیبا نبود

به عهدش نپایید و پیمان شکست
فریبنده بود و فریبا نبود

گمان برده بودم پری زاده است
چو دیدم ز خیل پری ها نبود

دریغا که رسوا شد آن بدسرشت
همی گویم ای کاش رسوا نبود

شگفتا پس از سال ها فاش شد
که آن اهرمن سا پری سا نبود

چو عکس یار درآینه ی جهان افتاد
خروش و ولوله در جمع عاشقان افتاد

ز یک نگاه که در باغ آفرینش کرد
شکوفه را به چمن آب در دهان افتاد

نگر به کاتب خلقت که از کتابت او
هزار شعشه در خط کهکشان افتاد

به مهر و مه نگاه کن که از خزانه ی غیب
دو سکه است که در دست آسمان افتاد

ز شرم چهره ی او صد هزار پرده ی رنگ
به باغ های گل و دشت ارغوان افتاد

ببین میان زمرد هزار خوشه عقیق
اگر نگاه تو بر شاخه ی رزان افتاد

انار را بنگر دانه سرخ و پرده سپید
چو آتشیست که بر روی پرنیان افتاد

حدیث او به چمن از زبان برگ شنو
کجاست گوش که ذکرش به هر زبان افتاد

دل چو آینه پر نقش شد ز روی نگار
ولی سیه دل بیچاره در گمان افتاد

قسم به مردم چشمن هر آنکه عشق نداشت
به هر کجا که شد از چشم مردمان افتاد

حضور ما چه بود در فراخنای وجود
چو قطره یی که به دریای بیکران افتاد

چو غنچه ریخت به خاک چمن ز تیر تگرگ
سرشک خون شد و از چشم باغبان افتاد

مکن ملامت پیران و زین کمند بترس
بسا جوان که چو تیری در این کمان افتاد

به خون دل زده ام غوطه کاینچنین گلرنگ
هزار نقش معانی به هر بیان افتاد

زدند فال سخن هر زمان به نام کسی
ببین که قرعه به نام من این زمان افتاد

هرآنکه در شب غربت غم پسر دارد
ز روز غمزدهیی هممچو من خبر دارد

منم به یاد عزیزان چو مرد خسته دلی
که جسم در وطن و روح در سفر دارد

الا درازای شبها تویی که می دانی
صدای ناله من راه در سحر دارد

کجاست دست محبت که با عنایت بخت
ز روی سینه من غصه بردارد

منم به کنج قفس در هوای جنگل دور
خوشا به حالت مرغی که بال و پر دارد

من و دعای دمادم دعایی از سر سوز
به جان آنکه چو من چشم خود به در دارد

به انتظار عزیزی بسا پدر که مدام
دو گوش خویش به پیغام نامه بر دارد

صفای باغ بود از هوای بارانی
چو گل شکفته شود هر که چشم تر دارد

به عالمی ندهم حال عارفانه خویش
خبر ز خواجه ندارم که سیم و زر دارد

ز باده های مجازی به جز خمار مجوی
شرابخانه حق مستی دگر دارد

ز زیر زلف نگاهی به ناز کرد و گذشت
هزار شکر که چشمش به ما نظر دارد

نگارخانه طبعم ز یار نقش گرفت
عروس عشق بنازم که صد هنر دارد

جهان به کام کسان هر زمان نخواهد ماند
چه جای کام کزایشان نشان نخواهد ماند

ز راه سخره مخند ای جوان به قامت پیر
مه تیر قد تو هم بی کنمان نخواهد ماند

چو نوبت تو رسد فرصت رهایی نیست
ز چنگ مرگ کسی در امان نخواهد ماند

چه می بری به خود ای نازنین گمان خلود
مکه در کف تو جهان بی گمان نخواهد ماند

ز زنگ قافله فریاد کوچ می اید
چنانکه آتشی از کاروان نخواهد ماند

به روز واقعه منظومه ها فرو ریزند
چراغ مهر بر این آسمان نخواهد ماند

بهار و باغ دگر جست و جو کن ای بلبل
که با نسیم خزان آشیان نخواهد ماند

به دوستی قسم ای یار مهربان که مدام
جهان به کام دل دشمنان نخواهد ماند

پیاده را بنگر چون سواره میگذری
که این سمند تو را زیر ران نخواهد ماند

به گوش گل رسد آخر نوای مرغ چمن
همیشه زاغ در این بوستان نخواهد ماند

بهار می رسد از راه و گل به جوش اید
بگو به بلبل غمگین خزان نخواهد ماند

شبک به شانه ی من سر نهاد و دانستم
همیشه یار به من سرگردان نخواهد ماند

به روزگار نوین لب ز حرف کهنه ببند
که دور صوفی و پیر مغان نخواهد ماند

شاعری سوز دل و دیده ی تر می خواهد
ناله ی نیم شب و اشک سحر می خواهد

شعله در خود زمین و سوختن و آب شدن
شمع سوزنده به هر لحظه شرر می خواهد

خلوتی می طلبد گرم نیایش با دوست
گریه در حضرت او حال دگر می خواهد

بایدت آگهی از درد دل افروختگان
رهگشایی به دل تنگ بشر می خواهد

رنگ بر پرده معنی زدن و نقش کلام
کارگاهیست که صد گونه هنر می خواهد

بال پرواز بیاور که همای ره عشق
طیران سحر و رنج سفر می خواهد

مکیان بودن و در لانه خزیدن مرگست
که صعود تو به هر مرحله پر می خواهد

گر نظر باز کنی این همه در چشم هنر
طرفه باغیست که هر اهل نظر می خواهد

جز سخندانی و اندیشه و پرواز خیال
شاعری سوز دل و دیده ی تر می خواهد

رفتند دلبران و ندانم نشانشان
اما نشسته بر لب من داستانشان

هر روز و شب به سوز دعا آرزو کنم
دارد خدا ز چنگ بلا در امانشان

گل چهرگان به حال نبردند با دلم
طرز نگاه ناوک و ابرو کمانشان

آنان که یار مردم محنت رسیده اند
ای جان من فدای دل مهربانشان

آن رفتگان کهرسم محبت نهاده اند
صد ها هزار رحمت حق بر روانشان

آتش زدند به جان من آن دم که مادران
سر می دهند ضجه به گور جوانشان

بسیار عارفان که جهان حقیقتند
ام من و تو بی خبریم از جهانشان

لبهایشان به خنده و دل گرم عشق دوست
باغی ز گل شکفته شود در بیانشان

بر یار عاشقند و از اغیار فارغند
جز شکر حق نمی شنوی از دهانشان

گل های شعر می شکفد بر لبان من
بارانشان سرشک و غمم باغبانشان

هر جا که عاشقان سخن انجمن کنند

دیر است ای امید
جای درنگ نیست
صبر تمام شد
عشق است و ننگ نیست
مردم در انتظار
من عاشق تو ام دل عاشق ز سنگ نیست
دریانورد شو
بر کوه ها بزن
از قله ها بیا
من مرغ خسته ام
بسیار تیره شب که به الماس اشک ها
در انتظار شیشه ی شب را شکسته ام
دیرست ای امید
بگذر ز رودها
دریانورد باش
مرد نبرد باش
بر شو به کوهها
هنگامه گرد باش
از بیشه ها بیا
بشتاب و مرد باش
من مرغ خسته ام
من پای بسته ام
دیر است ای امید
جای درنگ نیست
صبرم تمام شد
عشق ست و ننگ نیست
مردم از انتظار
من عاشق توام دل عاشق ز سنگ نیست

در سکوت مدهش جنگل
در غروب ابری ساحل
موج دریا همچنان دیوانه یی مصروع
می کشد فریاد و سر را میزند بر سنگ
مرد تنها مرد غمگین مرد دیوانه
با دو چشم ماتت و اشک آلود
می کشد از قعر دل فریاد های فرزندم
نازنین فرزند دلبندم
ای امید رفته در گرداب
بار دیگر آمدم بر ساحل دریا
تا دوباره بشنوم بانگ عزیبت را
سالها زان فاجعه بگذشت اما من
باز هم مرگ تو را باور نمیدارم
دخترم ای نور ای روشنترین مهتاب
ای امید رفته در گرداب
چشم پر اشکم چنان فانوس دریایی
باز دنبال تو میگردد
سالها زان فاجعه بگذشت اما من
با دل خوش باورم گفتم که می آیی
می شتابم هر طرف بیتاب
تا ببینم روی ماهت را به روی آب
تا بیابم گیسوانت را میان موج
تا به سویم بازگردی از دل گرداب
ای امید رفته از دستم کجا رفتی
سرنوشت را بپرسم از کدامین ماهی دریا
من کنار ساحل استادم صدایم کن
تا مگر بار دگر اید به گوشم بانگ غمگینت
تا که بردارم هزاران بوسه از گیسوی مشگینت
لحظه یی از دامن گردابها برگرد
تا ببینم بار دیگر خنده بر لب های شیرینت
دخترم برگرد
تا که بنشینم شبی دیگر به بالینت
های فرزندم
دخترم امید دلبندم
سالها زان فاجعه بگذشت
من کنار ساحل استادم صدایم کن
بانگ غمگینانه اش در دشت می پیجد
ناله ی او گریه آلودست
ای دریا نازنینم را کجا بردی
دخترم جانم به لبم آمد کجا هستی
در جوابش ناله یی پر درد می اید
ای پدر من با تو ام اینجا
لرزه یی نا گه به جان مرد می اید
آه می اید به گوشم بانگ غمگینت
دخترم حس میکنم هر روز اینجایی
گر چه پنهانی ولی هر گوشه پیدایی
شاید اینک چون گلی بر روی دریایی
یا که شاید همچو مروارید در کام صدف هایی
ناله دختر به گوش مرد می پیچد
نه پدر غمگین مشو اینجام
خواب می بینم مگر ای دخترم جان پدر برگرد
چشم در راهم بیا از سفر برگرد
نازنینم انتظارت را کشت ما را دخترم بشتاب
عمر من چون شب شد ای مرغ سحر برگرد
دیگر از دریا صدایی جز هیاهو برنمیاید
لحظه های مدهش دردست
لحظه های ضجه ی مردست
موج ناآرام سر بر صخره می کوبد
نعره های مرد مجنون در فغان موج می پیچد
ای دریا دختر ما را کجا بردی
ای دریا گوهر ما را کجا بردی
ای دریا ای دریا ای …ـ
بیشه تاریکست و دریا سهمگین و آسمان ابری
مرد تنها مضطرب مدهوش
ساحل آرام است اما اژدهای موج ها در جوش
قطره های اشک نومیدی به روی مرد می بارد
ناله های دخترک با همهمه می ایدش در گوش
موج می کوبد به ساحل ابر می گرید
مرد تنها کم کمک گم می شود در جنگل خاموش

ما را از تلخگویی دشمن ملال نیست
در کیش ما ملال ز جاهل حلال نیست

از عشق من مپرس به چشمم نگاه کن
در عالم مشاهده جای سوال نیست

در کار قال عمر گرامی به سر رسید
دردا در این زمانه یکی اهل حال نیست

در چشم ما که روی چو خورشید دیده ایم
هر چهره ماه و هر خم ابرو هلال نیست

ما رهسپار بقاییم غم مدار
در دستگاه هستی مطلق زوال نیست

غافل مشو که مهلت توفیق اندکست
گر مرگ در رسد نفسی هم مجال نیست

با شعر تازه گوی ز پیشینیان ببر
ای خسته جان بکوش که قحط کمال نیست

مست حلاوت غزلم بی خبر ز خصم
ما را ز تلخ گویی دشمن ملال نیست

ز آبشار نگاه تو نور می بارد
به جای اشک ز چشمت بلور می بارد

دل از خیال تو روشن شود به ظلمت شب
چو نور ماه که از راه دور می بارد

لبت ز تابش دندان ستاره بارانست
ز خنده های تو باران نور می بارد

چه دلنواز نگاهی که وقت دیدن تو
ز چشم آینه شرم حضور می بارد

دهان به خنده ی شیرین اگر که بگشایی
به جان مردم غمگین سرور می بارد

کجاست دیده ی موسی که بنگرد شب ها
هنوز شعشعه از کوه طور می بارد

به لطف طبع تو نازم که با عنایت دوست
ز واژه ی شعرت شعور می بارد

ظهور شعر تو بر ذهن نازک اندیشان
هزارها سخن نو ظهور می بارد

شنیده ام که به غربت دلت قرار ندارد
شگفت نیست غم آن کسی که یار ندارد

به هر دیار که باشی دلی به سوی تو دارم
که رسم وشیوه ی دلدادگی دیار ندارد

ز روزگار چه نالی فغان ز حیله ی مردم
که مکر جامعه کاری به روزگار ندارد

رکاب زد به سمند مراد و دور شد از ما
سواد بادیه گردی از آن سوار ندارد

چه شام ها که نهادم چراغ دیده به راهش
خوشا کسی که به در چشم انتظار ندارد

ز خصم گرد ملالی به جان ما ننشیند
دلی که اینه ی حق شود غبار ندارد

به حق پناه ببر تا ز تیرگی بدرایی
که با چراغ خدا کس شبان تار ندارد

دوباره از در و دیوار شهر گل بدراید
مگو که فصل زمستان ما بهار ندارد

من و آوای گرمت را شنودن
بدین آوا غم دل را زدودن

از اول کار من دلدادگی بود
ولیکن شیوه تو دل ربودن

گرفت از من مجال دیده بستن
همه شب بر خیالت در گشودن

قرار عمر من بر کاستن بود
تو را بر لطف و زیبایی فزودن

غم شیرین دوری بر من آموخت
سخن گفتن غزل خواندن سرودن

من و شب های غربت تا سحرگاه
چو شمعی گریه کردن نا غنودن

چه خوش باشد غم دل با تو گفتن
وزان خوشتر امید با تو بودن

بی تو خاموش کوچه ی مهتابی ما
کس نداند خبری از شب بی خوابی ما

سقفی از دود سیه بر سر ما خیمه زدست
آسمانا چه شد آن منظره آبی ما

گرد ما کهنه حصاری ز جگن های غم است
کو نسیمی که وزد بر دل مردابی ما

چه توان کرد که از ابر سیه پیدا نیست
روز خورشیدی ما و شب مهتابی ما

گلندامان همه شمعند و من پروانه ایشان
مکن منعم اگر عمری شدم دیوانه ایشان

ز چشم مسنشان در جام جانم باده میریزد
به هوشیاری نخواهم رفت از میخانه ایشان

دلم در سینه می لرزد به هنگام چمیدن ها
از آن گیسو که می رقصد به روی شانه ایشان

ز جمع آشنایان می گریزم در پریشانی
که در عالم نباشد غیر من بیگانه ایشان

نشاط از می چه میجویی دعای شب نشینان بین
که رحمت می چکد از ناله مستانه ایشان

صبوحی رارها کن صبح با مردان شب بنشین
که مستی ها بود در سفره صحانه ایشان

سحرخیزان ز باغ شب گل توحید می چینند
دعا گلخانه آنان ملک پروانه ایشان

صفای زندگی را در رخ عشاق حق بنگر
که جان بر اهل عالم می دهد جانانه ایشان

به قصر خویش یادی کن ز کوخ آبرومندان
که کس هرگز نمی گیرد سراغ خانه ایشان

ز خاک رفتگان چون بگذری در خویش سیری کن
مگر از خواب بیدارت کند افسانه ایشان

اگر که گل رود از باغ، باغبان چه کند؟
چو بی بهار شود، با غم خزان چه کند؟

کسی که مهر گل از دل نمی تواند کند
به باغ خشک، در ایام مهرگان چه کند

زنی که یک پسر از دولت جهان دارد
به روز واقعه در ماتم جوان چه کند

به گریه زنگ غم از دل بشوی و شادان باش
دل گرفته غم خفته را نهان چه کند؟

بلای گنج بسی دیده چشم گنجوران
دوباره خواجه در این ورطه امتحان چه کند

مورخی که ز دوران خویش بی خبرست
به هرزه در خم تاریخ باستان چه کند؟

شعاع چشم تو را نور مهربانی باد
لئیم بی شفقت یاد دوستان چه کند؟

مکن ز چرخ و فلک شکوه از زمین برخیز
به خفتگان دل افسرده آسمان چه کند؟

ز عجز ناله مکن فتح در تواناییست
زمانه با نفس مرد ناتوان جه کند

جهان به دیده ی حق بین همه جمال خداست
کسی که گل نشناسد به بوستان چه کند؟

به شعر سکه زدیم و زمانه صرافست
به جای مدعی بی هنر زمان چه کند؟

شکوه مکن دژم مشو
بار ز راه می رسد
رنج فراق طی شود مهر به ماه می رسد
یوسف من مکن گله از غم و درد بی کسی
قافله پشت قافله بر سر چاه می رسد
ای به عزیزی آشنا
بیم چه داری از بلا
هر که نترسد از خطر
زود به جاه می رسد
غمزده از خزان مشو
غنچه ز شاخه می دمد
نوبت بانگ بلبلان
خواه نخواه می رسد
ناله بی سبب مکن
شکوه ز تیره شب مکن
از سخنم عجب مکن
وقت پگاه می رسد
های به غم نشستگان
مژده دهم به خستگان
جانب دل شکستگان
لطف الله می رسد
پای بکوب و کف بزن
عود بساز و دف بزن
شکوه مکن دژم مشو
بار ز راه می رسد

آنکه روزی چون مه تابنده بود
دیدمش چین بر جبین افکنده بود
چشم او بی نور و دندان ریخته
گیسولان چون پنبه لب آویخته
زندگانی سرگردانی کرده بود
قامت او را کمانی کرده بود
قد خمیده دست لرزان گونه زرد
اشک غم در دیده بر لب آه سرد
موی او چون خار صحرا دلگزای
روی او چون شام غربت غم فزای
لقمه نتنش بود و دندانش نبود
دست بود اما به فرمانش نبود
روح خسته دل شکسته سبنه ریش
وقت رفتن در عزای پای خویش
زیر لب گفتم که ای وای از زمان
دیدی آخر کاینچنین شد آنچنان
آن زن جادونگاه و دلفریب
کی کنم باور چنین باشد غریب
وای با او بهمن پیری چه کرد
با گلستان فصل دلگیری چه کذد
ای خدا آن نغمه خوانی ها چه شد
آن نگاه دلکش پرنازک.
زلف مواج کمند انداز کو
کو دلارایی کجا شد دلبری
حیرتا فریاد از این ناباوری
در جوانی ها کرا بود این گمان
کان کمان ابرو شود قامت کمان
هر نگاهش با کسی پیوند داشت
هر سر مویش دلی در بند داشت
زلفکش روزی پریشان ساز بود
قامتش آموزگار ناز بود
قد کشیده گونه گل گردن بلور
شانه ها از روشنی دریای نور
تا عیان می شد رخ زیبای او
گل فشان می شد به زیر پای او
تند می زد دل در ون سینه ها
باغ میشد دیده ی آیینه ها
خنده هایش شادی آور گل فشان
وه چه دندانی همه گوهر نشان
صد بهاران خفته در گلخنده اش
مست عشرت غافل از آینده اش
جام دل ها زیر پایش می شکست
لرزه در دلهای عاشق می نشست
گلفشان لبهای عاشق افکنش
صد نگه آویخته در دامنش
چشمهایش شب چراغ بزم ها
در نگاهش اختیار عزم ها
در بهار دلربایی غم نداشت
چیزی از ناز و جوانی کم نداشت
کم کمک دور جوانی ها گذشت
ناز ها و دلستانی ها گذشت
پیری آمد آن نگاه مست رفت
مایه های دلبری از دست رفت
قایق زرین خوشبختی شکست
کشتی بی ناخدا در گل نشست
آن بهار دلبری پاییز شد
گلبن بی گل ملال انگیز شد
اینک اینک شد هما مرغ قفس
هر چه می کوشد نمی اید نفس
در شگفتم کان نگاه تیرزن
شد مبدل بر نگاه پیر زن
مرغک غمگین کجا شاهین کجا
ای دریغا آن کجا و این کجا
راستی عمر جوانی ها کم است
از توان تا ناتوانی یک دم است
ای جوان نیرو نمی پاید بسی
برف دی بارد به موی هر کسی
از غرور خود مشو بیهوده مست
روزگارت می دهد آخر شکست
تا توانی با لب پر خنده با ش
با خبر از گریه ی اینده باش